Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza podziały nieruchomości oraz wskazuje nieruchomości, które z mocy prawa przechodzą na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna.

Nabywanie nieruchomości objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej następuje za odszkodowaniem.

Odszkodowanie ustalane jest w formie decyzji.

Odszkodowanie przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (np.: użytkowanie, hipoteka).

Postępowanie odszkodowawcze prowadzone jest przez ten sam organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej tj. Wojewodę Mazowieckiego lub Prezydenta m.st. Warszawy, w imieniu którego działa Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. st. Warszawy.

Ustalenie odszkodowania następuje na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, w której zostaje określona wartość nieruchomości.

Wysokość odszkodowania ustalana jest według wartości nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania oraz według stanu nieruchomości jaki istniał w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji.

Zgodnie z zapisami "specustawy drogowej" decyzja ustalająca odszkodowanie wydawana jest w ciągu 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna.

W sytuacji, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności decyzja ustalająca odszkodowanie wydawana jest w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W praktyce wydanie decyzji odszkodowawczych w powyższych terminach jest przeważnie niemożliwe m.in. z powodu konieczności sporządzenia opinii o wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, czy też zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu odszkodowawczym np. poprzez umożliwienie ustosunkowania się do wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego.

Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stała się ostateczna.

W przypadku, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania, wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.  

W przypadku nieruchomości, na której ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.

Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

Odszkodowanie może zostać powiększone o 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego pod warunkiem, że dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wyda tę nieruchomość lub w przypadku nieruchomości z budynkiem - wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności;

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W przypadku nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności zastosowanie ma tylko pkt. 1 i 2, co oznacza, że nie można uzyskać podwyższenia odszkodowania, w przypadku wydania nieruchomości po nadaniu decyzji klauzuli ostateczności.

Dla potwierdzenia wydania nieruchomości w ww. terminie niezbędne jest protokolarne przekazanie nieruchomości lub złożenie jednostronnego oświadczenia o wydaniu nieruchomości przez właściciela lub użytkownika wieczystego.   

Odszkodowanie powiększa się o kwotę 10 000,00 zł. w sytuacji, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub budynkiem, w którym wyodrębniony został lokal mieszkalny.